Usługa 05 · 240 dolarów rocznie · stale
Z daleka grób zarasta w dziesięć lat.
Kiedyś ktoś to robił. Siostra, kuzyn, sąsiadka — a potem umarli albo przenieśli się do Lwowa i przyszła trawa. To najmniejsza rzecz, jaką robimy, i ta, dzięki której miejsce rodziny we wsi pozostaje widoczne.
Co się dzieje i co Państwo dostają
Dwie wizyty w roku: wiosną, w kwietniu–maju, i jesienią, w październiku–listopadzie. Dokładny dzień wyznacza trasa po wsiach, a nie kalendarz — a po każdej wizycie dostają Państwo datowane zdjęcia, niezależnie od tego, czy Państwo o nie prosili.
- Wizyta wiosenna: usunięta zimowa roślinność, umyty nagrobek, wyrównane obrzeże grobu, świeże kwiaty
- Wizyta jesienna: wykoszona trawa, zgrabione liście, grób przygotowany na zimę
- Znicz zapalony przy każdej wizycie — na grobie żydowskim zamiast kwiatów kamyk na macewie
- Fotorelacja na Państwa skrzynkę po każdej wizycie, z datą, pokazująca grób przed i po
- Naprawy, renowacja czy nowy napis wyceniane osobno i wyłącznie na Państwa życzenie
Jak to działa
- Najpierw trzeba odnaleźć grób
- Jeśli nie wiedzą Państwo dokładnie, gdzie jest grób, jego odnalezienie to dzień w miejscowości: sprawdzony każdy kamień, odczytane napisy, zapytany opiekun cmentarza i najstarsi sąsiedzi. Od tego zaczyna się opieka.
- Potem porządnie rejestrujemy napis
- Zanim cokolwiek się czyści, kamień zostaje sfotografowany na wprost i pod kątem, a napis odczytany i zapisany. Gdy litery są niemal zatarte, na Państwa prośbę można wykonać skan fotogrametryczny — tą techniką, którą organizacja pozarządowa założyciela od 2016 roku rejestruje rzeźbę sakralną; jest wyceniany osobno.
- Potem po prostu się go utrzymuje
- Dwa razy w roku, w oknie wiosennym i jesiennym, bez przypominania z Państwa strony. Jeśli grób potrzebuje czegoś konstrukcyjnego, dostają Państwo zdjęcia i wycenę, a nic się nie dzieje, dopóki nie powiedzą Państwo „tak”.
Cena: 240 dolarów rocznie — i co jest poza nią
- Odnalezienie grobu o nieznanym położeniu to dzień w miejscowości za 350 dolarów, jednorazowo
- Więcej niż dwie wizyty w roku liczone są za wizytę
- Naprawa nagrobka, odnowienie liter i renowacja wyceniane są indywidualnie, ze zdjęciami, zanim cokolwiek zostanie tknięte
- Skan fotogrametryczny zatartego napisu — osobno, na Państwa prośbę
Płatne rocznie z góry. Zrezygnować można w każdej chwili: opłacony rok wykonujemy do końca, a kolejnej faktury po prostu nie będzie — żadnego okresu wypowiedzenia, żadnego automatycznego przedłużenia. Jeśli w danym sezonie nie zdołamy dotrzeć na cmentarz, ta wizyta jest zwracana, a nie po cichu pomijana.
To dla Państwa, jeśli
- Na zachodniej Ukrainie jest rodzinny grób i nie został w pobliżu nikt, kto by go doglądał
- Są Państwo zbyt starzy lub zbyt chorzy, by jechać, i to ciąży
- Chcą Państwo, by po śmierci rodziców ich grób był utrzymany — z daleka
- Chcą Państwo zacząć od małego, zanim zlecą coś większego
To nie dla Państwa, jeśli
- Grób leży na wschód lub południe od regionów, w których pracujemy — tam nie wyślemy nikogo za żadną cenę
- Chodzi o przeniesienie zwłok albo ekshumację: to procedura prawna, której nie prowadzimy
- Znicz ma płonąć w konkretny dzień — we Wszystkich Świętych, w Zaduszki czy w rocznicę. Jedna osoba nie stanie tego samego ranka na kilku cmentarzach, więc obiecujemy porę roku, nie datę
Pytania o opiekę nad grobem
Ile kosztuje opieka nad grobem na Ukrainie?
240 dolarów rocznie za dwie wizyty porządkowe — wiosenną i jesienną — znicz za każdym razem, kwiaty wiosną i datowaną fotorelację po każdej wizycie. Odnalezienie grobu o nieznanym położeniu to osobny dzień w miejscowości za 350 dolarów, a naprawy zawsze wyceniamy indywidualnie, zanim cokolwiek tkniemy.
A jeśli nie wiemy, gdzie jest grób?
To częste i jest pierwszą częścią pracy, a nie przeszkodą. Dzień w miejscowości to sprawdzenie każdego kamienia, odczytanie tego, co czytelne, i rozmowa z opiekunem cmentarza oraz najstarszymi sąsiadami. Czasem kamienia już nie ma w ogóle i mówimy to wprost.
Czy możecie być na cmentarzu we Wszystkich Świętych albo na Prowody?
Tego nie obiecujemy. W te dni każda rodzina jest na swoim cmentarzu, a groby, którymi się opiekujemy, leżą w różnych wsiach regionu — jedna osoba nie zdąży do wszystkich tego samego ranka. Wizyta jesienna zwykle wypada blisko Wszystkich Świętych i Zaduszek, wiosenna — w tygodniach wokół Prowodów, greckokatolickiej niedzieli zadusznej po Wielkanocy, ale dokładny dzień wyznacza trasa. Znicz zapalamy i fotografujemy w każdym przypadku.
Czy da się odnowić rozpadający się nagrobek?
Często tak — ale nigdy z własnej inicjatywy. Dostają Państwo zdjęcia, ocenę stanu i osobną wycenę, a nic nie zostaje tknięte bez Państwa zgody. Przy napisach niemal zatartych skan fotogrametryczny — wyceniany osobno — utrwala to, co zostało, jeszcze przed czyszczeniem.
Reszta drabiny
Można zacząć od dowolnego szczebla i zatrzymać się po każdym.
- Zanim ktoś otworzy księgę: czy te księgi jeszcze istnieją?
- Cały dzień w Państwa miejscowości, poświęcony Państwa rodzinie.
- Księgi parafialne wciąż tam są. W większości.
- Linia rodu — aż do pierwszej księgi, która ją wymienia.
- Spotykamy się przy granicy. Kilka dni później stoją Państwo przed furtką.
- Nie możesz odbyć tej podróży. To nie znaczy, że nie możesz wrócić.
Kiedyś ktoś to robił. Potem przestał, a Państwu nikt nie powiedział.
Proszę podać wieś i nazwisko. Powiemy, czy grób trzeba najpierw odnaleźć i co oznaczałaby opieka nad nim.